Windows'ta Disk Alanı Nasıl Boşaltılır

Geçen ay eski bir dizüstü bilgisayarı kurtarmaya çalışırken C sürücüsünde 900 MB boş alan kalmıştı. Windows güncelleme bile indirmiyordu, Word dosyası kaydederken uyarı veriyordu. Üç saatlik bir uğraş sonunda 60 GB'ın üzerinde yer açtım ve makine yeniden nefes aldı. O gün not aldığım adımları burada sırayla anlatıyorum, çünkü Windows disk alanı sorununda insanların çoğu yanlış yerden başlıyor: rastgele dosya siliyor, sonra "hâlâ yer yok" diye şaşırıyor.

Benim yaklaşımım basit: önce ölç, sonra sil. Neyin yer kapladığını bilmeden yapılan temizlik hem zaman kaybı hem de risk. Aşağıda ilk bölümde tespit, ikinci bölümde asıl temizlik var.

Yeri Neyin Kapladığını Bulmak

Silmeye başlamadan önce diski bir röntgen çekmek gibi görmek gerekiyor. Ben bunu üç aşamada yapıyorum.

Windows'un kendi depolama raporu

Ayarlar > Sistem > Depolama ekranı, işe başlamak için fena değil. Uygulamalar, geçici dosyalar, belgeler, resimler gibi kategorilere göre kabaca bir dağılım veriyor. "Diğer" veya "Sistem ve ayrılmış" kalemleri şişkinse orada genelde güncelleme artıkları ya da eski Windows kurulumu saklanıyor. Bu ekranda gördüğüm ilk şey genellikle "Geçici dosyalar" satırının 10-20 GB'a ulaşmış olması oluyor.

Klasör bazında gerçek fotoğraf

Windows'un raporu kategorik, ama benim asıl güvendiğim şey klasör ağacını boyuta göre sıralayan araçlar. WinDirStat veya TreeSize Free gibi ücretsiz bir program kurup C sürücüsünü taratıyorum. Beş dakika içinde "aa, buradaymış" dediğim şeyler çıkıyor:

• Yıllardır dokunulmamış oyun kurulum klasörleri (tek başına 40-50 GB olabiliyor)
• Video düzenleme veya ekran kaydı programlarının önbellek klasörleri
• İndirilenler içinde birikmiş kurulum dosyaları, ISO'lar, arşivler
• OneDrive veya Google Drive'ın yerel kopyaları
• Sanal makine disk dosyaları (.vhdx, .vmdk) — bunlar sessizce büyüyor

Gizli şişmanlar: hiberfil, pagefile ve geri yükleme

Klasör tarayıcısı bazen bu üçünü göstermez ama ciddi yer yerler. Hazırda bekletme dosyası (hiberfil.sys) genelde RAM'inizin yarısı ile tamamı arasında bir boyutta olur; 16 GB RAM'li makinede 8-12 GB demek. Sistem geri yükleme noktaları da ayarlanan kotaya göre 10 GB'ı aşabiliyor. Bunlara nasıl davranacağımı aşağıda yazıyorum.

Adım Adım Temizlik

Tespit bittiyse artık iş kolay. Sırayı bilerek böyle kurdum: en çok yer açan ve en az riskli olanlar önce.

Disk Temizleme ve sistem dosyaları

Başlat'a "Disk Temizleme" yazıp açıyorum, sonra "Sistem dosyalarını temizle" düğmesine basıyorum. Bu düğmeye basmadan çıkan liste eksik kalır; asıl büyük kalemler (Windows Update temizliği, önceki Windows kurulumları, teslim edilme iyileştirme dosyaları) ancak ondan sonra görünür. Burada işaretlemekten çekinmediklerim: geçici İnternet dosyaları, teslim edilme iyileştirme, küçük resim önbelleği, Windows Update temizliği, hata raporları. Geri Dönüşüm Kutusu'nu işaretlemeden önce içine bir göz atmayı alışkanlık edindim, bir kez yanlışlıkla attığım bir sunum orada duruyordu.

Windows.old klasörü, sürüm yükseltmesinden sonra 10 gün kadar bekler ve eski sürüme dönme imkânı sağlar. Yükseltmeden memnunsanız bu 20-30 GB'ı bırakmanın anlamı yok.

Depolama Duyarlılığı ile otomatiğe bağlamak

Aynı temizliği her ay elle yapmak sıkıcı. Ayarlar > Sistem > Depolama > Depolama Duyarlılığı bölümünde şunları ayarlıyorum: geçici dosyaları otomatik temizle, Geri Dönüşüm Kutusu'nda 30 günden eski dosyaları sil, İndirilenler klasöründeki 60 günden eski dosyaları sil. İndirilenler kısmında dikkat: oraya kalıcı olarak sakladığınız şeyler varsa bu seçeneği kapalı tutun ya da önce düzgün bir arşiv klasörüne taşıyın.

Uygulamalar, önbellekler ve büyük dosyalar

Yüklü uygulamalar listesini boyuta göre sıralayıp altı aydır açmadığım programları kaldırıyorum. Steam veya Epic gibi platformlarda oyunları tek tek kaldırmak yerine kütüphaneyi ikinci bir diske taşımak daha mantıklı. Tarayıcı önbelleği genelde birkaç GB'dır; Chrome kullanıyorsanız uzantıların da kendi verisini tuttuğunu unutmayın, üretkenlik uzantıları hakkındaki rehberde bahsettiğim gibi gereksiz uzantıları eleyince disk de rahatlıyor.

Fotoğ